Polecamy

Świat Elit 11/2013

Do kupienia na Univox.pl

Kolekcja Muzyki Bobasa

Zapraszamy na Univox.pl

Biuletyn

Zapisz się do biuletynu, aby być na bieżąco z najciekawszymi tematami!

Polecamy

Miejsce na reklamę

Usługi

Przejdź do artykułu

Fryzjerzy

Przejdź do artykułu

Restauracje

Przejdź do artykułu
Przejdź do artykułu

Hotele

Wartość Początkowa Środka Trwałego


Wycena wartości początkowej

Wycena wartości początkowejPozyskanie środka trwałego głównie ma charakter zamierzonej działalności inwestycyjnej, jak również wynika ze strategii rozwojowej firmy. Środki trwałe, które firma chciałaby pozyskać mogą mieć charakter własny lub obcy, zależy to od źródeł finansowania aktywów trwałych. Nabyte środki trwałe ujmuje się w ewidencji księgowej w wartości początkowej z dnia nabycia. Sposób ustalenia wartości poszczególnych środków trwałych jest inny w przypadku, gdy inwestycja obejmuje zakup lub wytworzenie, czyli budowę. Możemy wyróżnić następujące sposoby pozyskiwania środków trwałych poprzez:

  • nabycie w drodze kupna,
  • wytworzenie środka trwałego,
  • budowę środka trwałego,
  • nabycie w formie niepieniężnego wkładu wniesionego przez udziałowców,
  • nabycie nieodpłatne,
  • nabycie w drodze leasingu.

Nabycie w drodze kupna

Nabycie w drodze kupnaPodstawową formą nabycia środków trwałych jest ich zakup. Za wartość początkową środka trwałego nabytego w drodze kupna uznaje się cenę nabycia. Cena nabycia jest to cena zakupu składnika aktywów, obejmująca kwotę należną sprzedającemu, bez podlegających odliczeniu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a w przypadku importu powiększona o obciążenia o charakterze publicznoprawnym oraz powiększona o koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem danego środka trwałego do stanu zdatnego do używania lub wprowadzenia do obrotu, łącznie z kosztami transportu, załadunku, wyładunku, czy składania lub wprowadzania do obrotu, a obniżona o rabaty, opusty, inne zmniejszenia i odzyski.

Za cenę nabycia uważa się kwotę należną sprzedającemu, pomniejszoną o koszty związane z zakupem, które zostały naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania. Koszty, które zostały poniesione po przyjęciu środka trwałego do ewidencji nie wchodzą w skład wartości początkowej. Wartość początkową środka trwałego w drodze kupna można ustalić również według ceny sprzedaży netto. Za cenę sprzedaży netto składnika aktywów przyjmuje się możliwą do uzyskania na dzień bilansowy cenę jego sprzedaży, bez podatku od towarów i usług i podatku akcyzowego, pomniejszoną o rabaty, opusty i inne podobne zmniejszenia oraz koszty związane z przystosowaniem składnika aktywów do sprzedaży powiększoną o należną dotację przedmiotową.

Wytworzenie środka trwałego w toku własnej działalności operacyjnej

Wytworzenie środka trwałego w toku własnej działalności operacyjnejŚrodki trwałe można również pozyskać w toku prowadzenia własnej działalności operacyjnej, wprowadzając je do ewidencji środków trwałych wyceniając je według kosztów wytworzenia, które obejmują koszty bezpośrednio związane z wytworzeniem danego obiektu i inne koszty np.: związane z zakupem materiałów do wytworzenia środka trwałego, usług obcych, kosztów wynagrodzeń za pracę oraz kosztów dających się zaliczyć do wartości wytworzonego środka trwałego. W przypadku długotrwałego procesu wytwarzania koszty te można zwiększać o koszty obsługi zobowiązań zaciągniętych w celu finansowania tego środka oraz związane z nimi różnice kursowe zarówno dodatnie jak i ujemne poniesione do czasu oddania środka trwałego do użytkowania.

Przy ustalaniu wartości początkowej środka trwałego wytworzonego w toku własnej działalności mamy obowiązek brać pod uwagę cenę rynkową środka trwałego tego samego rodzaju z uwzględnieniem jego stanu i stopnia zużycia. Wycena wartości początkowej takiego środka trwałego pośrednio uwzględnia wartość pracy podatnika.

Nabycie w formie wkładu niepieniężnego wniesionego przez udziałowców

Wniesienie wkładu do spółki przez akcjonariuszy jest obowiązkowe. Udziałowcy i akcjonariusze nie są zobowiązani do wnoszenia kapitału własnego w formie pieniężnej, mogą wnieść kapitał w formie niepieniężnej np. rzeczowej, czyli aportem. Aportem może być wszystko, co nie jest pieniądzem, a stanowi jakąkolwiek wartość ekonomiczną. Odmiennie regulują wycenę wartości początkowej przepisy prawa podatkowego jak i prawa bilansowego. Dlatego problemem może być ustalenie wartości początkowej wniesionego aportu.

Według prawa bilansowego wniesione składniki aktywów wycenia się na ogólnych zasadach, czyli według ceny sprzedaży takiego samego lub podobnego przedmiotu. Natomiast według prawa podatkowego wartość ta nie może być wyższa od wartości rynkowej i od wartości nominalnej przyznanych za ten aport udziałów lub akcji. Więc suma wszystkich składników stanowiących aport nie może być wyższa od nominalnej wartości objętych akcji lub udziałów. W przypadku gdyby wartość rynkowa przedmiotu aportu byłaby wyższa niż wartość otrzymanych w zamian udziałów i akcji z dnia nabycia to za wartość początkową przyjmuje się wartość określoną w umowie spółki.

Nabycie nieodpłatne

Pozyskanie środka trwałego nie musi mieć charakteru zamierzonej działalności inwestycyjnej czy tez nie musi wynikać ze strategii rozwoju firmy. Nieraz zdarza się, że przedsiębiorstwa wchodzą w posiadanie danych składników majątkowych niejako wbrew lub mimo swojej woli. W takim wypadku wartość początkową ustala się według ceny nabycia. Według ustawy o rachunkowości, jeżeli nie jest możliwe ustalenie ceny nabycia składnika aktywów to jego wyceny dokonuje się według ceny sprzedaży takiego samego lub podobnego przedmiot.

Nabycie nieodpłatneWartość według ceny sprzedaży stanowi, zatem wartość początkowa środka trwałego w wyniku pozyskania danego środka w drodze spadku, darowizny, aportu lun innych nieodpłatnych sposobów, chyba, że umowa darowizny albo umowa o nieodpłatnym przekazaniu określa tę wartość w niższej wysokości niż wartość w cenie sprzedaży. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie ceny sprzedaży netto danego składnika aktywów, należy w inny sposób określić jego wartość godziwą na dzień bilansowy. Za wartość godziwą przyjmuje się kwotę, za jaką dany środek trwały mógłby zostać wymieniony. Zgodnie z prawem podatkowym wartość początkową środków trwałych pozyskanych w drodze spadku, darowizny lub inny nieodpłatny sposób określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie aktywami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia.

Nabycie w drodze leasingu

Działalność leasingowa polega na finansowaniu na podstawie umowy leasingu, bez konieczności nabywania przez korzystającego na własność środków trwałych, będących przedmiotem leasingu. Na mocy umowy leasingu finansujący, czyli leasingodawca przekazuje korzystającemu leasingobiorcy prawo do użytkowania określonego środka trwałego w określonym czasie zamian za określone płatności.

leasingLeasing może być klasyfikowany jako leasing finansowy i operacyjny lub leasing pośredni i bezpośredni oraz leasing zwrotny. Leasing finansowy i operacyjny różnią się od siebie formą zawarcia umowy leasingowej, w której przewidziane jest, kto jest właścicielem, oraz kto będzie amortyzował przedmiot leasingu. W przypadku, gdy amortyzuje go finansujący to jest to leasing operacyjny, jeśli natomiast amortyzuje go korzystający to jest to leasing finansowy. Leasing pośredni występuje wtedy, gdy finansujący zobowiązuje się nabyć rzecz od producenta, dostawcy celem oddania go w leasing gdzie osobą finansującą jest zwykle firma leasingowa, wyspecjalizowana w kupowaniu a następnie oddawaniu rzeczy w leasing klientom. Leasing bezpośredni występuje wtedy, gdy finansujący jest równocześnie właścicielem przedmiotu leasingu. Natomiast leasing zwrotny polega na nabyciu środków trwałych od dotychczasowego właściciela celem oddania jej w leasing dotychczasowemu właścicielowi.

Wszystko to oznacza, iż firma posiadająca dane dobro, sprzedaje je firmie leasingowej, uzyskując w ten sposób środki pieniężne, a następnie to samo dobro bierze w leasing w celu użytkowania. Zarówno w leasingu finansowym jak i operacyjnym wprowadzany obiekt do ewidencji wycenia się według wartości godziwej. Za wartość godziwą przyjmuje się kwotę, za jaką dany składnik aktywów mógłby zostać wymieniony, a zobowiązanie uregulowane na warunkach transakcji rynkowej, pomiędzy zainteresowanymi i dobrze poinformowanymi, niepowiązanymi ze sobą stronami. W praktyce stosuje się najczęściej wartości określone w umowie leasingowej.

Budowa środka trwałego

Kolejnym sposobem pozyskiwania środków trwałych są budowy własne, dzięki którym wytwarzane są składniki aktywów, środki te stają się aktywami trwałymi w okresie ich budowy, montażu, a także ulepszenia już istniejących środków trwałych. Podział środków trwałych w budowie jest następujący:

  • środki trwałe wytworzone we własnym zakresie, dla których podstawą wyceny jest koszt wytworzenia,
  • środki trwałe nabyte przez jednostkę podlegające montażowi, dla których podstawą wyceny jest cena zakupu, koszt zakupu oraz koszt montażu,
  • środki trwałe ulepszone, dla których podstawą ponownej wyceny na dzień bilansowy lub zakończenia ulepszenia jest dotychczasowa wartość brutto i umorzenie oraz poniesione nakłady na ulepszenie. Jest to szczególna grupa środków trwałych, dla której jednostka ponownie określa okres użytkowania.

Aby wybudować, stworzyć środek trwały ponosi się koszty jego wytworzenia, a mianowicie: koszt dokumentacji projektowej, koszt badania geologicznego i pomiaru geodezyjnego, nabycia gruntu, koszt odszkodowań wypłacanych za obiekty zastępcze i przesiedlenia, koszt przygotowania terenu pod budowę, nabycie i budowy środka trwałego. A ponadto koszty montażu i prób montażowych środka trwałego, prac adaptacyjnych i remontowych, modernizacji, remontów i napraw istniejących środków trwałych oraz koszty nadzoru autorskiego i inwestorskiego.

Specyficznym przedsięwzięciem w ramach środków trwałych w budowie są ulepszenia i inwestycje w obcych środkach trwałych, ulepszenia takie powodują konieczność zwiększenia wartości początkowej o wartość nakładów na ulepszenie. O ulepszeniu środka trwałego mówimy, gdy środek został poddany adaptacji, modernizacji, przebudowie, rozbudowie lub rekonstrukcji, a w rezultacie wartość użytkowa środka poprzez dokonane roboty jest wyższa od posiadanej w momencie oddania go do używania. Ulepszenie powinno dotyczyć środka trwałego stanowiącego własność czy współwłasność podatnika. W innym wypadku wystąpi inwestycja w obcym środku trwałym. Wydatki te powinny również powodować wzrost wartości użytkowej w stosunku do wartości z dnia przyjęcia środka trwałego do używania.

Przebudowa jest zmianą istniejącego stanu środka trwałego na inny, czyli poprawianiem np. zainstalowanie nowej, bardziej wytrzymałej przegrody pomiędzy kabiną kierowcy a przestrzenią bagażową, czy postawienie ścianki działowej w pomieszczeniu w celu uzyskania dwóch oddzielnych pomieszczeń.

Rozbudowa jest powiększeniem czy rozszerzenie składników majątkowych, w szczególności budynków, budowli, czy linii technologicznych np. podłączenie do zestawu komputerowego drukarki, która stanowi rozbudowę zestawu komputerowego.

Rekonstrukcja jest odtworzeniem, odbudowaniem całkowicie lub częściowo zużytych środków trwałych.

Adaptacja jest przystosowaniem, przerobieniem środka trwałego do wykorzystania go w innym celu niż ten, do którego był przed adaptacją przeznaczony, np. poprzez zainstalowanie w samochodzie ciężarowym dodatkowego miejsca dla pasażera.

Modernizacja natomiast jest unowocześnieniem środka trwałego np. poprzez wymianę zepsutego silnika o pojemności 1,3 na silnik o pojemności 2,0.

Środki trwałe można zarówno ulepszać jak i remontować. Należy jednak odróżnić remont od ulepszenia środków trwałych, ponieważ remont ma na celu przywrócenie dawnej zdolności użytkowania środków trwałych, a nigdy „jej podwyższenie i stąd koszty remontów nie zwiększają jego wartości, lecz obciążają bieżące koszty działalności operacyjnej. Finansowanie środków trwałych w budowie odbywa się z środków własnych lub ze środków obcych, zwłaszcza z pożyczek i kredytów bankowych.

Budowa środka trwałegoW przypadku, gdy budowa lub nabycie środków trwałych związane jest z zaciągnięciem zobowiązań, koszty tych zobowiązań powinny także powiększyć wartość początkową środków trwałych. Mowa tutaj o odsetkach z tytułu zaciągniętych kredytów, pożyczek i innych zobowiązań, opłatach i prowizji poniesionych przy zaciągnięciu kredytów i pożyczek jak również części odsetkowej rat leasingu finansowego związanych z budową składnika aktywów o różnicach kursowych od zaciągniętych zobowiązań. Koszty zaciągniętych kredytów powinny być brane pod uwagę jedynie w okresie budowy lub przystosowania składników do używania nie dłużej jednak niż do oddania go do użytkowania. Do ich ewidencji służy konto „środki trwałe w budowie”. Prowadzona do tego konta ewidencja szczegółowa powinna zapewnić możliwość skalkulowania ceny nabycia, kosztu wytworzenia lub ulepszenia poszczególnych środków trwałych. Konto „środki trwałe w budowie” ujmuje po stronie debet wszystkie ponoszone koszty budowy lub ulepszeń środków trwałych. Strona kredytowa rozlicza poniesione koszty zaliczając je w wartość obiektów oddanych do używania, bądź w inne pozycje kosztowe, rozrachunkowe, lub straty nadzwyczajne.

Następnym zagadnieniem z dziedziny finansów przedsiębiorstwa będzie – amortyzacja środka trwałego. Zapraszam.

 

P.K.


Miesięczniki polecane przez Bogatego Człowieka
Dostępne w wersji papierowej